Υποέργο 3:Έκθεση προετοιμασίας για τις ομάδες εστίασης(παραδοτέο 1)
Τετάρτη, 24 Ιανουαρίου 2007
(Documents)
Στοιχεία που χαρακτηρίζουν την σημερινή ανταγωνιστική κοινωνία είναι η φιλελευθεροποίηση του ευρωπαϊκού και παγκόσμιου εμπορίου, η άρση των ελέγχων στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών και κεφαλαίων, βελτιωμένες υποδομές επικοινωνιών και μεταφορών, εξελίξεις στην τεχνολογία πληροφοριών και μεγαλύτερη διείσδυση στην αγορά από τις αναδυόμενες οικονομίες (Gunnigle, Turner & Morley, 1998). Συγκεκριμένα, υπάρχει μια διεθνής τάση για παγκοσμιοποίηση των οικονομιών και ελευθεροποίηση του εμπορίου και των συναλλαγών που δημιουργούν ολοένα και πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ταυτόχρονα, οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, ειδικά σε τηλεπικοινωνίες και πληροφορίες, αποτελούν ολοένα και σημαντικότερο στοιχείο αφού επιφέρουν νέες ευκαιρίες σε εταιρείες εντείνοντας έτσι περισσότερο τον ανταγωνισμό (Υπουργείο Οικονομικών, 2005).
Σε τοπικό επίπεδο, το σημαντικότερο στοιχείο που χαρακτηρίζει την κυπριακή οικονομία και κοινωνία είναι ο εντεινόμενος ανταγωνισμός που προκύπτει από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεπώς στην ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην εσωτερική αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης διασφαλίζεται η ελεύθερη διακίνηση προϊόντων, υπηρεσιών, ανθρώπων, και αγαθών˙ γεγονός που φέρνει στις εταιρείες μια νέα πρόκληση όσον αφορά τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στην απασχόληση (Υπουργείο Οικονομικών, 2005).
Στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας παρατηρείται επίσης μια γενική τάση αύξησης του ποσοστού απασχολούμενων γυναικών, μια τάση που επηρεάζει κυρίως τον αναπτυσσόμενο τριτογενή τομέα υπηρεσιών. Επιπλέον, φαίνεται ότι υπάρχει μια αμοιβαία άσκηση πίεσης από εργοδότες και εργοδοτούμενους για την υλοποίηση τέτοιων αλλαγών στην αγορά εργασίας ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους. Συγκεκριμένα, οι προσδοκίες των υπαλλήλων από τους οργανισμούς αλλάζουν και αναβαθμίζονται συνεχώς, γεγονός που δημιουργεί μεγαλύτερες πιέσεις στους εργοδότες (Morgan, 2004). Από την άλλη, όμως, οι εργοδότες έχουν αυξημένες απαιτήσεις από τους υπαλλήλους στην προσπάθειά τους να αντιμετωπίσουν τις ανταγωνιστικές συνθήκες που επικρατούν. Χρησιμοποιώντας ως μέσα προ απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος την έρευνα, την καινοτομία, την τεχνολογική ανάπτυξη, και την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού (Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών, 2005), οι εταιρείες ασκούν μεγάλη πίεση στους εργαζομένους ώστε να έχουν αυξημένη απόδοση. Συγκεκριμένα, ζητούν επιπρόσθετες ώρες εργασίας ή παραμονή στην εργασία μέχρι αργά το βράδυ γεγονός που έχει αντίκτυπο στην προσωπική ζωή των εργαζομένων (White et al., 2003, Gill & Davidson, 2001).
Συνεπώς, στους γρήγορους ρυθμούς της σημερινής κοινωνίας, ο εργαζόμενος/η έχει να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες απαιτήσεις της εργασίας του/της αλλά και τις πολύπλευρες ευθύνες που του αναλογούν στην προσωπική και κοινωνική του ζωή και κατ' επέκταση στην οικογενειακή του εστία. Αυτό σημαίνει πως οι εργαζόμενοι πρέπει να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της κατανομής χρόνου που συνδέεται με φύση εργασίας και συγκεκριμένα με αυτονομία που τους δίνεται να προγραμματίζουν τις υποχρεώσεις τους στη δουλειά και στο σπίτι (Hyman & Summers, 2004). Έχουν δηλαδή να αντιμετωπίσουν το φόρτο εργασίας, τις οικογενειακές ευθύνες (σπίτι και παιδιά) καθώς επίσης και τις αυξημένες κοινωνικές υποχρεώσεις.
Οι πολλαπλές αυτές απαιτήσεις δημιουργούν δυσμενείς συνθήκες για τους εργαζόμενους, οι οποίοι με τη σειρά τους ασκούν ανάλογες πιέσεις στους εργοδότες ώστε να εφαρμοστούν ευέλικτες μορφές απασχόλησης (ΕΜΑ) και να επιτευχθεί ένα καλύτερο ισοζύγιο μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής. Παράλληλα, με την εφαρμογή των ΕΜΑ, οι οργανισμοί επωφελούνται της προσφερόμενης ευελιξίας που συντελεί στην καλύτερη επίτευξη των επιχειρησιακών στόχων (Cernigoj Sadar & Vladimirov, 2002). Παραδείγματα ΕΜΑ που χρησιμοποιούνται είναι η εργασία τα Σαββατοκύριακα, η εργασία σε βάρδιες, υπερωρίες, συμβόλαια ετησίων ωρών, μερική απασχόληση, κατανομή μιας θέσης εργασίας σε δύο ή περισσότερα άτομα, ελαστικό ωράριο, εποχιακή/έκτακτη εργασία, συμβόλαια καθορισμένης διάρκειας, εργασία που εκτελείται από το σπίτι, τηλεργασία και συμπιεσμένη εργάσιμη εβδομάδα.
Το γεγονός ότι η εφαρμογή ΕΜΑ προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε εταιρείες και εργαζόμενους, χωρίς όμως απαραίτητα οι δύο πλευρές να έχουν ισότιμα ή ταυτόχρονα οφέλη, δημιουργεί το ερώτημα κατά πόσον η ανάπτυξη των ΕΜΑ απεικονίζει αλλαγές της αγοράς εργασίας και της κοινωνίας ή αν είναι αποτέλεσμα διοικητικών επιλογών για σκόπιμη στρατηγική διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού (Mayne, Tregaskis & Brewster, 1996). Συγκεκριμένα, αν η εφαρμογή ευέλικτων μεθόδων απασχόλησης χρησιμοποιείται για ικανοποίηση της απαίτησης των εργαζομένων για περισσότερη ευελιξία ή για τη μείωση κόστους και αύξηση της ανταγωνιστικότητας των οργανισμών (Morgan, 2004; Tiney, 2004; Nickson, et al., 2004).
